Istorijat biblioteke

1881

Na incijativu Vojvode Marka Miljanova osnovana je 19. januara u odgorici čitaonica, a uz nju je osnovana i biblioteka.

U početku je čitaonica imala 25 redovnih i četiri počasna člana da bi do kraja godine taj broj porastao na 48. 

Slično konstatuje i Đ.Pejović u knjizi “Razvitak prosvete i kulture u Crnoj Gori 1852-1916. godine. Po njemu prva Čitaonica u Podgorici osnovana je januara 1881.godine, a “… zasluga za njeno osnivanje pripadaa vojvodi Marku Miljanovu. U početku je imala 24 redova i 4 počasna člana.”

Čitaonica je nekoliko godina bila smještena u nekoj privatnoj kući u Staroj varoši. Čak je i kirija plaćena. To je tako trajalo sve dok mitropolit Ilarion Roganović “za uspomenu svoga rodddnogaa mjesta nije darivao Čitaonici jednu dosta lijepu crkvenu zgradu, koja će postojano ostati kao stan čitaonice…”  

U aprilu iste godibne održana je i Skupština na kojoj je izvšen upis novih članova. Među novim članovima svojim ugledom i značajem ističu se: vojvoda Mašo Vrbica, vojvoda Đuro cerović, vojvoda Bećir-Beg Osmanagić, brigadir Mihailo Vučinić i Kadija Seljo Abazović. 

Čitaonica je ustanovljena "pod pokroviteljstvom njegove svjetlosti knjaza Mirka velikog vojvode Zetskog". 

Čitaonica je najprije bila smještena u privatnoj kući u Staroj Varoši, da bi poslije izvesnog vremena "blaženopočivši mitropolit Ilarion Roganović... darivao čitaonici jednu dosta lijepu crkvenu zgradu". 

1884

U okvirima Čitaonice osnovano je prvo amatersko pozorišno društvo.

1885

Čitaonica je donijela svoja prva pravila o radu. Aktivno uzima učešća u organizovanju proslave "Hiljadugodišnjica svetih sveslovesnkih apostola Ćirila i Metodija", kao i u obilježavanju godišnjice oslobođenja Zete od Turaka.

1888

Ove godine, 27. janura, Čitaonica je svečano preseljena u Mirkovu Varoš, gdje "pred novi stan Čitaonice izađe stanovništvo na susret sa mnogobrojnim zdravcima".

1891

Na proslavi desetogodišnjice osnivanja postavljen je kamen temeljac za nove prostorije i "data licitacija za igradnju".

1893

Čitaonica dobija nove prostorije, poslije dosta seljenja u toku proteklih deset godina. 

1892

Čitaonica je inicijator za osnivanje pjevačkog društva "Branko". Do ove godine pri Čiatonici djeluje Kulturno društvo, koje ima pjevačku grupu, dramsku sekciju, soliste narodnih pjesma i mandolinsku grupu.

1894

Podgorička čitaonica je te godine pretplaćena ili je na druge načine dobavljala sljedeće periodične publikacije: Glas Crnogorca, Odjek, Male novine, Srpski glas, Branik, Bosanska vila, Prosveta i turski list Torik. 

1898

Čitaonica ima preko sto članova i redovno organizuje "zabave i literalne večeri". 

Te godine je uspješno proslavila stogodišnjicu rođenja A.S. Puškina.

1899

Proslavljena "pedesetogodišnjica srpskog pjesnika Jovana Jovanovića Zmaja".

1906

Po odobrenju Ministra unutrašnjih djela, 16. januara Čitaonica počinje rad u skladu sa novim Pravilima.

1911

Učlanjeno je sto članova, a prihod joj je već porastao na 1000 perpera. 

Dobija sljedeće listove časopise: Glas Crnogorca, Cetinjski Vjesnik, Trgovinski glasnik, Beogradske novine, Pravdu, Večernje novosti,  Branik, Dubrovnik, Vardar, Naše jedinstvo, Talijanski Corierre de la Serra, Vrač pogađač, Književni glasnik, Brankovo kolo,  Bosanska vilu, Ljetopis Matice srpske, Zdravlje i Privrednik. 

1912

Podgorička čitaonica je organizovala predstavljanje "Balkanske carice", poznatog komada Kralja Nikole. 

1914

U vrijeme balkanskih ratova čitaonica nije radila, a njene prostorije je koristila opština. Nakon ratova, Čitaonica nastavlja sa radom i već na početku godine ima preko 200 članova.

1922

Osnovana Knjižnica sa čitonicom u Doljanima. 

1924

Iako je prošlo nekoliko godina od završetka Prvog svetskog rata, tek ove godine "Narodna riječ" javlja da su 13. aprila na Skupštini Podgoričke čitaonice usvojena Pravila. 

1928

Čitaonica još uvijek radi, jer u jednom protestnom pismu u vezi podizinja Oficirskog doma na lokaciji u temeljima Čitaonice, upućenog "Glasu Zete", a "neštampanog", 25. maja 1928. godine, Andrija Lainović kaže: "Postojanje Čitaonice ovakva kakva je danas, u svakom pogledu nemoguće je. Na temelju njenom treba podići jedan veliki Prosvjetni dom, a za podizanje Oficirskog doma, dati drugo zemljište, koga danas u Podgorici ima dosta i nije potrebno da jedna institucija guši drugu".

1936

Odpočela je akcija sindikalnih organizacija za osnivanje sopstevnih biblioteka. 

1938

Osnovana je Čitaonica Udruženja pravnika u Podgorici. 

Te i prethodnih godina u novinama nailazimo na nekoliko članaka u kojima se autori zalažu za obnavljanje rada Čitaonice, ali bez ikakvih rezultata. 

1945

Krajem decembra prethodne godine i tokom januar ove u jednoj od prostorijadanašnjeg Bioskopa "Kultura" počela je sa radom Biblioteka. 

1947

Ministarstvo prosvjete NRCG objavljuje obrazac za osnivanje narodnih biblioteka. 

1961

Izdvajanjem knjiga za djecu iz fondova Narodne biblioteke "Radosav Ljumović" formira se Pionirska biblioteka. 

1962

Skupština SRCG donosi Zakon o bibliotekama. 

1966

Od ove godine dio prostorija bivšeg hotela "Radovče" Biblioteka koristi za smještaj svojih fondova. 

1967

Počela sa radom Tribina čitalaca "Petkom u 18h". 

1969

Skupština opštine Titograd na osnovu odluke Žirija, 19. decembra dodjeljuje Diplomu Tribini "Petkom u 18h" za postignutre rezultate u oblasti kulture. 

1970

Skupština opštine Podgorica donosi 19. decebra Zaključak da se zgrada hotela "radovče" namjeni za bibliotekarsku djelatnost. 

Ukupni fond biblioteke iznosi 27 600 monografskih i 1 797 brojeva periodičnih publikacija. 

1972

Polovinom godine izvršene su prve i neznatne sanaciono-adaptacione intervencije na zgradi. 

1974

Tek ove godine, 19. decembra, Okružn-privredni Sud, donosi Rješenje o Osnivanju i konstituisanju radne organizacije pod imenom Narodna biblioteka "Radosav Ljumović".

1975

Od ove godine pri Biblioteci radi i Klub pisaca radnika. 

1977

Biblioteka formira svoje Dječije odjeljenje sa 8000 knjiga. 

1979

Poslije oštećenja koje je zgrada Biblioteke pretrpjela u aprilskom zemljotresu ove godine djelimično su sanirana oštećenja. 

1980

Biblioteka u svojim fondovima ima 66 000 knjiga, dok Pionirska biblioteka koja je još uvijek pri Pionirskom kulturnom centru, posjeduje 45 000 knjiga za djecu i omladinu. 

1982

Otvoreno je područno odjeljenje Konik (1. marta). Imalo je 1899 knjiga. Prestalo je sa radom 1984. godine. Iste godine, takođe 1. marta, formirano je područno odjeljenje u Golubovcima sa 2 987 knjiga. 

1983

Ove godine, 4. aprila, Pionirska biblioteka je pripojena Narodnoj biblioteci "Radosav Ljumović".

Poslije nekoliko relativno uspješnih godina prestao je sa radom Klub čitalaca Biblioteke. 

Otvora se  područno odjeljenje "Kruševac" sa 3 216 knjiga. Iste godine područna odjeljenja u Maslinama sa 2 575 knjiga i Ljubović sa 2 141 knjigom. 

1984

Ove godine se ukida područno odjeljenje Konik, a knjižni fond se smješta u novoformirana područno odjeljenje u Tuzima. Odjeljenje ima 3 778 knjiga, od čega 3 598 knjiga na albanskom jeziku. 

Biblioteka raspolaže sa 748 kvadratnih metara prostora i 1 312 dužnih metara polica za smještaj knjiga. 

1985

Prvi put je izvršena stručna revizija prema svim bibliotečkim normativima. Prema knjigama inventara Biblioteka je tada imala 118 619 knjiga.  U Biblioteci je održano savjetovanje na temu: "Mjesto, uloga i značaj Narodnih biblioteka u sistemu jedinstvenog bibliotečko-informacionog sistema".

Biblioteka i Udruženje književnika  Crne Gore osnivaju Tribinu čitalaca "Otvoreno govoreći petkom u 18h".

1990

Na sastanku društveno-političe zajednice Titograda donijeta je odluka da se zgrada Bibliteke, zbog oštećenja u zemljotresu 1979 gdoine, mora sanirati, adaptirati i rekonstruisati. 

1991

Zgrada je sanirana i Biblioteka se uselila u adptiranu zgradu. 

1992

Kompjutersku obradu bibliotečkog materijala Biblioteka je otpočela krajem ove godine, sa samo dva personalna računara i jednim matričnim štampačem. To je višekorisnički operativni sistem UNIX-aplikativni program BIBLIS.